Một số biện pháp nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức học sinh
Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi con người. Vì vậy, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là vấn đề quan trọng nhất.
Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hoá, hội nhập với thế giới, mở ra cho nước ta những thời cơ, vận hội mới. Nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân được nâng lên. Công tác giáo dục đã được Đảng và Nhà nước quan tâm chăm lo. Trong nhà trường, các tổ chức Đoàn thể đã có nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao, đã góp phần tạo nên những thành quả quan trọng trong thực hiện mục tiêu của Ngành :”Nâng cao dân trí - Đào tạo nhân lực - Bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước. Thế nhưng mặt trái của cuộc sống và môi trường xã hội đã có những tác động tiêu cực đối với thế hệ trẻ nhất là đối tượng học sinh THPT. Hiện tượng học sinh vi phạm đạo đức ngày càng nhiều … Xã hội đang lo ngại cho sự xuống dốc của đạo đức trong đó có sự băng hoại về giá trị đạo đức của giới trẻ. Vì vậy giáo dục đức cho học sinh trong trường phổ thông, nhất là đối tượng học sinh chưa ngoan đang đứng trước nhiều khó khăn,nan giải không chỉ đối với ngành giáo dục mà cả toàn xã hội. Làm thế nào để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả. Trọng trách này đè nặng lên vai của người giáo viên, nhất là người giáo viên chủ nhiệm. Tuy nhiên nếu người thầy có sự nỗ lực trong việc cảm hóa, công việc khó khăn này sẽ mang lại không ít những thành công. Đối với những học sinh này, thầy giáo có nghề phải biết áp dụng nhiều biện pháp khác nhau. Tài cảm hóa học sinh hư của người thầy là "bắt trúng bệnh", từ đó chọn "thuốc" cho phù hợp. Có học sinh thì dùng biện pháp khoan dung, nhưng có học sinh khoan dung cũng không đem lại hiệu quả. Thầy giáo cần thiết phải có những biện pháp hữu hiệu hơn. Trong những năm làm công tác chủ nhiệm bản thân tôi đã đúc rút được những kinh nghiệm khi phải đối mặt với những trò “hư” mà chúng ta thường hay gọi là học sinh có khó khăn trong việc giáo dục đạo đức.
Trước hết cần hiểu học sinh có khó khăn trong việc giáo dục đạo đức là: Những học sinh thường có sự bất thường về tính cách, không có động cơ học tập, tâm lý không ổn định. Những học sinh này còn có thói quen lười biếng, quay cóp trong học tập, lừa dối cha mẹ, thầy cô, dọa nạt bạn bè, hay trốn học và lảng tránh các hoạt động tập thể, thích học thì học, không thích thì đùa giỡn, quậy phá các bạn kế bên, chọc cho bạn giỡn, nói chuyện với mình, tâm trạng thì "mưa nắng thất thường" hoặc thầy cô đang giảng về vấn đề này lại hỏi vấn đề khác. Những học sinh ấy hay xem thường, trêu ngươi, khiêu khích trước các thầy cô giáo, cha mẹ, bạn bè để nhằm thỏa mãn những nhu cầu tinh nghịch được xếp sẵn trong đầu óc. Chúng thường đánh mất lòng tự trọng, xấu hổ và trở nên chai lì khác thường….Vì vậy ta phải giáo dục học sinh này ra sao? Phải có những biện pháp như thế nào để giáo dục các em ? có lẽ đó là điều trăn trở nhất đối với mỗi thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm và với nhiều năm làm chủ nhiệm tôi đã rút ra một vài kinh nghiệm nhỏ mà mình đã thành công nhất định trong việc giáo dục những học sinh có khó khăn về đạo đức:
Thứ nhất: Chúng ta nên tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh đó như là: thu nhập hàng ngày của gia đình, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình như thế nào, cha mẹ quản lí con cái bằng cách nào? Có êm ấm hạnh phúc hay không?.... Mục đích cuả việc tìm hiểu là để biết rõ hơn về học sinh .
Thứ hai: Nên xử lý mềm mỏng, thậm chí dịu ngọt đối với học sinh đó , nếu không sẽ không có hiệu quả, có khi gặp phản ứng không tốt ngược trở lại về phía học sinh. Tuy nhiên cũng có đôi lúc ta cũng phải cứng rắn: chẳng hạn trong vấn đề xử phạt "mềm nắn, rắn buông".
Thứ ba: Giáo viên nên thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc nhở, động viên học sinh học tập, có thái độ thân thiện với học sinh. Tạo cho học sinh nhìn mình là cảm thấy gần gũi, chứ không phải gặp mình là sợ bị la mắng. Như vậy học sinh sẽ có tâm lý bất cần " Thầy cô kệ thầy cô, ta là ta". Ta phải làm sao tạo cho học sinh có cảm giác là giáo viên như là một người bạn thân, bạn tâm tình, sẵn sàng lắng nghe ý kiến của mình, khi mình vui, buồn đều có thể chia sẻ với thầy cô, khích lệ mình khi mình khó khăn trong gia đình, bế tắc trong học tập và cuộc sống
Thứ tư: Giáo viên cần hướng dẫn cụ thể những việc mà học sinh hỏi, tránh để học sinh cảm thấy mình lạc lỏng, cảm giác vì mình học dở, thường vi phạm nên không ai quan tâm, ai cũng khi dễ mình, không ai để ý đến mình ,đặc biệt cần phải phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và gia đình các em để cùng chung tay trong việc cảm hoá giáo dục các em.
Thứ năm: Giáo dục từng bước, chậm rãi từ những việc nhỏ theo kiểu mưa dầm thấm lâu. Chẳng hạn: phải thức sớm một chút để không phải đi trễ, mình học yếu thì nên chịu khó, siêng làm bài tập hơn các bạn, khi nào làm bài tập…. Giáo viên không nên giáo dục ào ạt chưa hỏi han lý do gì hết mà đã la mắng học sinh cho dù học sinh đó vi phạm nhẹ, như vậy sẽ mất hiệu quả giáo dục.
Thứ sáu: Chúng ta phải tác động vào động cơ học tập, để các em này thấy rõ tầm quan trọng của việc học. Có thể đưa ra một số tranh ảnh về nạn thất học - chỉ mới mấy tuổi đầu không được đến trường, phải làm những việc nặng nhọc của người lớn rồi lại bị bạn bè khinh thường, xa lánh, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Ngược lại những em có học thì làm việc thuận lợi dễ dàng, càng ngày càng tiến thân, bạn bè ngưỡng mộ phải trầm trồ khen ngợi, cha mẹ được nở mày, nở mặt.
Trên đây là một số biện pháp cơ bản để giáo dục học sinh cá biệt, giúp các em nhận thức được vai trò của việc học tập, rèn luyện đạo đức và nhân cách cũng như nhận thức được trách nhiệm đối với bản thân và gia đình, để từ đó có động cơ học tập và ngày càng tiến bộ hơn. Quá trình giáo dục nhân cách cho học trò rất cần đến trách nhiệm, đặc biệt là tình thương. Hãy cảm hóa, giáo dục các em bằng cả tấm lòng của người Thầy, người cha, người chị, người mẹ... Hãy nhìn các em với ánh mắt nhìn về tương lai, không nên dựa vào các hành vi nhất thời của các em mà đánh giá cả bản chất con người các em. Học sinh chúng ta chỉ là những cành cây non, đang muốn vươn lên trở thành cành cây vững chắc, hãy tạo điều kiện cho các em thể hiện mình, vươn lên nơi có ánh sáng vững bền, hãy giáo dục các em bằng thái độ thân thiện, tích cực và tình yêu thương.Từ vấn đề then chốt là tình thương, chúng ta sẽ có kỷ cương và trách nhiệm”.
20/12/2011
GV: Nguyễn Thị Hương
